gototopgototop

Newsletter

Ονοματεπώνυμο:
E-mail:

Δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «ΕΠΙΚΑΙΡΑ» (τεύχος 70 Ημερομηνία 17/02-23/02/11)

Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα
«Ο ΥΠΟΘΕΤΙΚΟΣ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΣ»

η «élite» του Βορρά και η άμυνα του Νότου

Η πρόσφατη φιλολογία των «σοφών» που αποφαίνονται είτε ως γραφειοκράτες, είτε ως πολιτικοί για τη συνταγματοποίηση διατάξεων που θα συνιστούν «φραγμό» στα ελλείμματα των επιμέρους Κρατικών Προϋπολογισμών των Κρατών-Μελών (ειδικώς) της ευρωζώνης, επιεικώς πλανάται και περί το δίκαιον και περί τα πράγματα. Η άποψη δε αυτή προδήλως πλανάται για τους παρακάτω λόγους:

1) Αδιστάκτως βέβαιον είναι ότι στα πλαίσια του κοινοτικού κεκτημένου (acquis communautaire) τα δημόσια οικονομικά των χωρών (ειδικώς) της ευρωζώνης διέπονται από αυξημένης τυπικής ισχύος διατάξεις του τέως Κοινοτικού και νυν Ενωσιακού Ευρωπαϊκού Δικαίου.

2) Ειδικότερες ρυθμίσεις αφορούν: α) τον ίδιο τον Προϋπολογισμό της Ένωσης, β) το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο, γ) την υποχρέωση των Κρατών-Μελών προσαρμογής των δημόσιων οικονομικών τους προς ένα ενιαίο νομικό πρότυπο, δ) την κατάργηση των κρατικών ενισχύσεων, ε) το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης (Stability and Growth Pact-SGP) και στ) τα Προγράμματα Σταθερότητας και Σύγκλισης (Stability and Convergence Programmes -SCP).

3) Στα πλαίσια της ενωσιακής έννομης τάξης λειτουργεί αποφασιστικώς το Ελεγκτικό Συνέδριο της Ένωσης (βλ. άρθρα 285 και επ. ΣΛΕΕ που τροποποιούν τα άρθρα 246 και επ. ΣυνθΕΚ).

Το Ελεγκτικό Συνέδριο της Ένωσης ελέγχει τους λογαριασμούς του συνόλου των εσόδων και εξόδων της Ένωσης αλλά και κάθε Οργάνου ή Οργανισμού που έχει ιδρυθεί από την Ένωση -στο βαθμό που η ιδρυτική πράξη δεν αποκλείει τον έλεγχο αυτό.

4) Υφίστανται ειδικές πρόνοιες ως προς την καταπολέμηση της απάτης (βλ. άρθρο 325 ΣΛΕΕ και πρώην 280 ΣυνθΕΚ). Στα πλαίσια της αυστηρής έννομης τάξης της Ένωσης (αφορά πρωτογενές Ενωσιακό Ευρωπαϊκό Δίκαιο), τόσο η Ένωση όσο και τα Κράτη-Μέλη καταπολεμούν όχι μόνο την απάτη αλλά και οποιαδήποτε άλλη(!) παράνομη δραστηριότητα! Λαμβάνονται δε προς τούτο οι αναγκαίες δράσεις. (Υφίσταται μάλιστα Ειδική Υπηρεσία, η γνωστή ως OLAF η οποία αντικατέστησε την UCLAF).

Περαιτέρω υπ’ όψιν ότι η Επιτροπή (Commission) σε συνεργασία με τα Κράτη-Μέλη υποβάλει κάθε έτος τόσο στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο όσο και στο Συμβούλιο έκθεση που αφορά στην απάτη και στις παράνομες δραστηριότητες (βλ. παρ. 5 του άρθρου 325 ΣΛΕΕ).

5) Κυρίαρχο αξίωμα των προαναφερόμενων ρυθμίσεων είναι η τήρηση της δεσπόζουσας στο Δημοσιονομικό Δίκαιο Αρχής του μη Ειδικού Προορισμού των Εσόδων (Αρχή Καθολικότητας). Με βάση την Αρχή αυτή, το σύνολο των εσόδων εισρέει σ’ ένα «κοινό ταμείο». Τούτο σημαίνει ότι το άθροισμα των εσόδων δεν σχετίζεται ως προς την ανταπόδοσή τους με την πηγή προέλευσής τους. Τα έσοδα αθροίζονται συνολικώς και χρησιμοποιούνται για να καλύπτουν δαπάνες σύμφωνα με τις προτεραιότητες και τις επιλογές της πολιτικής εξουσίας-λειτουργίας.

Με βάση τα προαναφερόμενα (σύνολο αυστηρών διατάξεων πρωτογενούς και παραγώγου Ενωσιακού Δικαίου), η όποια παρέμβαση σε συνταγματικά κείμενα (Πολιτικό Χάρτη των χωρών), επί ζητημάτων που αφορούν τους Κρατικούς Προϋπολογισμούς, είναι άνευ ουσίας και αντικειμένου και σκοπό έχει την επιβεβαίωση (και μόνον!) της επικυριαρχίας μιας κεντρικής «élite» του Βορρά η οποία επιδιώκει να μετατοπίσει την άσκηση εξουσίας των Βρυξελλών στον Άξονα Παρίσι- Φραγκφούρτη -Βερολίνο.

Στους «σοφούς» της προσπάθειας αυτής απαντά με αμίμητη διαύγεια ο σοφότερος συνταγματικός Νομοθέτης της Ελλάδας και μάλιστα στο πρώτο και ιστορικό Σύνταγμα της Επανάστασης του 1821, ήτοι στο Σύνταγμα της Επιδαύρου - όπου μάλιστα δεν ιδρύεται ο θεσμός του κληρονομικού άρχοντα (βασιλιά).

Οι πολιτικοί και νομικοί της περιόδου εκείνης δεν θέσπισαν μόνο τον κανόνα δικαίου που αφορά στο Δημόσιο Λογιστικό, ήτοι το Νόμο ΣΙΒ’ του έτους 1852 (που ίσχυσε στη χώρα μας επί εκατό περίπου χρόνια έως ότου αντικατασταθεί με το Ν.Δ 321/1969 και τελικώς με το Ν.2362/1995), αλλά ταυτοχρόνως απέδωσαν τη σωστή διάσταση στο όρο του Προϋπολογισμού, τον οποίο δεν ανέφεραν ως «ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟ», αλλά ως «ΥΠΟΘΕΤΙΚΟ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟ».

Σύμφωνα με το Σύνταγμα της Επιδαύρου (βλ. «ΤΙΤΛΟ Γ» παρ. «μα’»), «το Βουλευτικόν Σώμα επεξεργαζόμενον εγκρίνει ... τον υποθετικόν λογαριασμόν των εσόδων και εξόδων...».

Ο εκάστοτε Προϋπολογισμός, ήτοι ο εκάστοτε Υποθετικός Λογαριασμός, ως προς την αυστηρή τήρησή του υπόκειται στις διατάξεις ανένδοτου περιγράμματος Αρχών Δικαίου που αφορά στο Δημόσιο Λογιστικό. Ως εκ τούτου (και ως έχει προεκεθεί) η όλη φιλολογία συνιστά απλώς παρέμβαση μιας «élite» με καταγραφή της στον Πολιτικό Χάρτη των Κρατών-Μελών. Επ’ αυτού όμως θα πρέπει να υπάρξει εναντίωση, ακόμη και καταφορά, ιδιαιτέρως από τις χώρες εκείνες στις οποίες επιχειρείται «διδασκαλία» Συνταγματικού και Δημοσιονομικού Δικαίου. Ειδικότερα οι χώρες του Νότου έχουν κάθε λόγο να αντιλέξουν σε μια τέτοια παρέμβαση!

Αποσπασματική Αρθρογραφία του Πέτρου Μηλιαράκη

Δημοσιεύθηκε στη Σαββατιάτικη ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ (7 Μαρτίου 2009)


η παγκοσμιοποιημένη κρίση:

αποκρυπτογράφηση ορολογίας και φαινομένου

   Η έννοια της παγκοσμιοποίησης τον τελευταίο καιρό απασχολεί διαρκώς όχι μόνο τα Μέσα Ενημέρωσης, αλλά και τη Διεθνή Επιστήμη. Και το ερώτημα που τίθεται είναι εάν αυτός ο όρος («παγκοσμιοποίηση») είναι νέος όρος ή αφορά «εφεύρεση» αποπροσανατολισμού της κοινής γνώμης. Για παράδειγμα ουδείς σήμερα ομιλεί ή αναφέρεται στον όρο «ιμπεριαλισμός», επειδή ο όρος αυτός παραπέμπει σ’ άλλα οικονομικά – κοινωνικά και πολιτικά συστήματα. Μήπως λοιπόν έπρεπε ο όρος αυτός («ιμπεριαλισμός») να αντικατασταθεί με τον όρο «παγκοσμιοποίοηση»;
   Επίσης, ουδείς σήμερα αναφέρεται στον όρο «καπιταλισμός». Και αυτός επίσης ο όρος παραπέμπει σ’ άλλα οικονομικά – κοινωνικά και πολιτικά συστήματα. Μήπως λοιπόν έπρεπε και ο όρος αυτός («καπιταλισμός») να αντικατασταθεί με τον όρο «ελεύθερη αγορά»;
   Σύμφωνα με την θέση αξιόπιστων επιστημόνων η «παγκοσμιοποίηση» κάθε άλλο παρά είναι νέο φαινόμενο. Η «παγκοσμιοποίηση» είναι απλώς η αλλαγή του όρου «ιμπεριαλισμός». Επίσης ένας τέτοιος αποπροσανατολισμός επιχειρείται και με την αλλαγή του όρου «καπιταλισμός», τον οποίο  αντικαθιστά ο όρος «ελεύθερη αγορά» (πρβλ. σχετικώς J.Galbraith, The Economics of Innocent Fraud, 2004).
   Η «παγκοσμιοποίηση» λοιπόν κάθε άλλο παρά είναι νέο φαινόμενο. Ο Νίκος Κοτζιάς για την «εκδοχή» αυτή καταγράφει ότι: «τα τελευταία χρόνια όλο και περισσότερο επικρατεί στον κόσμο το επιχείρημα σύμφωνα με το οποίο η σημερινή παγκοσμιοποίηση δεν είναι ένα νέο φαινόμενο, αλλά ξεκίνησε ήδη από τα μέσα του 19ου αιώνα αναπτυσσόμενη είτε κατά κύματα είτε συνεχώς...» (βλ. Ν.Κοτζιάς, Παγκοσμιοποίηση...η πολιτική σημασία, 2003, σελ. 80).
   Η «νέα ορολογία» στόχο της έχει το να «παραδέχεται» και να «αποδέχεται» ο ανυποψίαστος (και αμύητος) πολίτης ότι δεν αναπαράγεται το σύστημα στην ίδια βάση, αλλά ότι δήθεν η κοινωνία ευρίσκεται υπό το κράτος μιας άλλης ιδεολογίας και ενός άλλου συστήματος.
   Η αλλαγή όμως των όρων επουδενί συνεπάγεται και αλλαγή του συστήματος. Και τούτο γιατί στο σύστημα της  «παγκοσμιοποίησης των αγορών» κυριαρχεί η ιδεολογία και ο μηχανισμός που χαρακτηρίζουν τον «άκρατο καπιταλισμό». Στο σύστημα δε αυτό μόλις το 3-4% των ημερήσιων συναλλαγών αντίκριζε (και αντικρίζει) το πραγματικό εμπόριο –την πραγματική οικονομία! Το 96-97% των συναλλαγών κατά κανόνα αφορά άυλους τίτλους και «παίγνιο»,  όπου οι παίχτες  στοιχημάτιζαν (και στοιχηματίζουν) σε μια διαδικασία που λαμβάνει χώρα ως εξής: ο προηγούμενος επιδιώκει (πωλώντας άυλους τίτλους) να κερδίσει από τον επόμενο, ο επόμενος από τον μεθεπόμενο και ο μεθεπόμενος από τον αμέσως επόμενο κ.ο.κ. (πρβλ. H.Levy-M.Sarnat, Portofolio  and Investment Selection, Theory and Practice, 1984, C.B. Carlson, Bying Stocks without a broker, 1987).
   Στη διαδικασία αυτή κυριαρχεί η «αναρχία των αγορών» όπου το αντικείμενο εμπορίας δεν αφορά προϊόντα, αλλά αφορά αυτό καθεαυτό το χρήμα. Το χρήμα δηλαδή έχει μετατραπεί σε εμπόρευμα!
   Προδήλως βέβαιον είναι δε, ότι είναι αδύνατον να «αυτορυθμιστούν» τα «τιτλοποιημένα» τοξικά προϊόντα, όπως άλλωστε είναι αδύνατον και να διαρρυθμιστεί το «παίγνιο» των παγκοσμιοποιημένων χρηματιστηριακών αγορών όπου συμμετέχουν κολοσσιαία Πιστωτικά Ιδρύματα και Ασφαλιστικοί Οργανισμοί, με δισεκατομμύρια ημερησίως διακινούμενου ανά τον κόσμο χρήματος.
   Ο Χάρης Παμπούκης  έχει ήδη επί νομικού πεδίου επισημάνει για το φαινόμενο της παγκοσμιοποίησης ότι: «απαιτείται η συνάρθρωση ρυθμίσεων που προέρχονται από διεθνείς συμβάσεις, περιφερειακές ρυθμίσεις, εθνικές ρυθμίσεις, πολιτειακές ρυθμίσεις και θα προσθέσουμε, ανεθνικές ρυθμίσεις». Επίσης έχει αναφερθεί στην ανάγκη θέσπισης οριοθετικών κανόνων δικαίου τους οποίους ονομάζει κανόνες αναφοράς –rulesofrelevance (Βλ. Χ.Π.Παμπούκης, Νομικά Πρόσωπα ...στις συγκρούσεις νόμων, 2004, σελ. 223 και επ.).
   Ωστόσο, αντί της «συνάρθρωσης ρυθμίσεων» και της ίδρυσης κανόνων αναφοράς, ουδεμία ρύθμιση και ουδεμία εποπτική πρόνοια είχε ληφθεί και όλα αφέθηκαν σύμφωνα με το δόγμα του Alan Greenspan (Άλαν Γκρίνσπαν) στην λεγόμενη ...«αυτορύθμιση της αγοράς»!
   Στην όλη αυτή ζοφερή εικόνα, θα πρέπει να προστεθεί και η μονεταριστική πολιτική-αντίληψη που αφορά στην προσφορά του χρήματος. Και τούτο γιατί, από την κατάρρευση του συστήματος του Bretton Woods και μετά, όπου το νόμισμα είναι «ακάλυπτο» (και όπου ο νομισματικός στόχος κατά την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα καθορίζεται  στο 4,5% με βάση το Μ3) το μακροσύστημα και το ευρωσύστημα έχουν εγκλωβιστεί στη λογική του «όλο και λιγότερου παρεμβατικού ή άλλως μη παρεμβατικού κράτους». 
   Η αντιμετώπιση όμως της παρούσας συγκυρίας –κρίσης επαναφέρει προς αντιμετώπιση τις μεγάλες αντιφάσεις του συστήματος που αφορούν: α) την ανάγκη δημιουργίας ρευστότητας από τη μια, με προσήλωση στη δογματική των δεικτών της δημοσιονομικής πειθαρχίας από την άλλη και β) την ανάγκη παρέμβασης του κράτους στην οικονομία από τη μια, με προσήλωση στους κανόνες που αφορούν την απαγόρευση των κρατικών ενισχύσεων από την άλλη.
   Το όλο σύστημα δηλαδή τίθεται σε δεινή δοκιμασία από τις αντιφάσεις του. Τελικώς η ιστορία θα δείξει αν θα συνεχιστεί η περιδίνηση των αγορών και των οικονομιών ή αν τη κρίση θα αναλάβει το παρεμβατικό κράτος.

Πρβλ. P.H.Chalvidan, Droit Constitutionnel, σελ. 79 και επ. όπου το κεφάλαιο L’ expérience Constitutionnelle française de 1789 à nos jours.

Πρβλ. A.Briggs-J.Saville, Essays in Labour History, σελ. 43 και επ., R.Riesman-N.Glazer, The intellectuals and the Discontented Classes, σελ. 90 και επ.

Πρβλ. σχετικώς P.M.Sweezy, The Theory of Capitalist Development, σελ. 242.

Βλ. J.Galbraith, The Economics of Innocent Fraud, σελ. 25 και επ.