gototopgototop

Newsletter

Ονοματεπώνυμο:
E-mail:

«ποιός» θα επικρατήσει πολιτικά;

Οι επιστήμες της συμπεριφοράς (BehavioralSciences) αφορούν πολλούς τομείς της γνώσης. Ειδικότερα στην πολιτική επιστήμη η «μπιχαβιοριστική προσέγγιση» έχει τις ρίζες της ήδη από τα μέσα του προηγούμενου αιώνα. Κύριος θεμελιωτής της είναι ο  αμερικανός Σαρλ Μίριαμ (CharlesMerriam), που καθόρισε νέες βάσεις και εισήγαγε νέες επιστημονικές τεχνικές, τις οποίες αξιοποίησε ο διάδοχος του Χάρολντ Λάσγουελ (HaroldLasswell), χρησιμοποιώντας αυστηρές τεχνικές για την προσέγγιση της πολιτικής συμπεριφοράς.

Η «μπιχαβιοριστική προσέγγιση» στοχεύει σε μια συστηματική παρατήρηση της συμπεριφοράς των πολιτών και προβαίνει σε αναλύσεις προκειμένου να διατυπωθούν αντί θεωριών, συμπεράσματα. Με τούτη τη σύντομη «εισαγωγή» υπ’ όψιν τα εξής:

  • η πολιτική κατάσταση- η τάξη πραγμάτων

1) Το «πολιτικό σύστημα» θα πρέπει να επικεντρωθεί στις αλήθειες που προσδιορίζουν τα πολιτικά δεδομένα. Και τούτο γιατί η χώρα, από τη λήξη του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, για πρώτη φορά βρίσκεται σε τόσο κρίσιμο σταυροδρόμι πολιτικών και εθνικών εξελίξεων. Συνεπώς υπ’ αυτές τις συνθήκες το «παρόν πολιτικό σύστημα» προκειμένου να υπηρετήσει τις ανάγκες διακυβέρνησης αλλά και αντιπολίτευσης, επιβάλεται να αποβάλει λαϊκισμούς και να προσχωρήσει στην ανάγκη ανανεωμένου (σύγχρονου) πολιτικού λόγου με τεκμηρίωση και χαρτογράφηση των συνεπειών των όποιων πολιτικών προτάσεων.

Υπ’ όψιν επίσης ότι στην παρούσα συγκυρία σε κρίσιμο σταυροδρόμι βρίσκεται και το ευρωπαϊκό πολιτικό σύστημα , το οποίο όχι μόνο λόγω της εν γένει αρχιτεκτονικής της Λισαβόνας, αλλά και  λόγω των ιδιαιτέρων συνθηκών του ευρωσυστήματος, δοκιμάζεται από έντονες αντιφάσεις -αντιθέσεις και από πολλαπλά επίπεδα ή κύκλους πολιτικών και οικονομικών επιρροών.

Με τούτα τα δεδομένα η «πολιτική αντιδικία» που λαμβάνει χώρα στα ελληνικά πολιτικά πράγματα, από την έναρξη της κρίσης (2010) εστιάζει μονομερώς(!) στο δίπολο: «Μνημόνιο-Αντιμνημόνιο», αντιπαρερχόμενη τον  «άλλο πόλο» κύριων δεσμεύσεων, που αφορούν στην Οικονομική Διακυβέρνηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

2) Το όποιο «πολιτικό σύστημα» λειτουργεί σε ένα συγκεκριμένο πλαίσιο εσωτερικής και έννομης τάξης πραγμάτων. Η κάθε οργανωμένη Πολιτεία συνιστά ένα εσωτερικό «αυτοπροσδιορισμό». Λόγω όμως των κρατουσών στο διεθνές περιβάλλον συνθηκών, αυτονοήτως επιβάλλονται και καταστάσεις, έτσι ώστε μέσω του εσωτερικού αυτοπροσδιορισμού, η εσωτερική έννομη και πολιτική τάξη να προσχωρεί σε διεθνείς συνεργασίες αλλά και δεσμεύσεις, οι οποίες πολλές φορές συνεπάγονται εκχώρηση κυριαρχικών δικαιωμάτων. Για παράδειγμα: στην ελληνική έννομη τάξη έχουν θεσπισθεί πρόνοιες ώστε, προκειμένου να εξυπηρετηθεί σπουδαίο εθνικό συμφέρον, να αναγνωρίζονται με Συνθήκη ή Συμφωνία σε Όργανα Διεθνών Οργανισμών «κρατικές» αρμοδιότητες. Επιβάλλεται όμως μεταξύ της εσωτερικής πολιτικής τάξης πραγμάτων και των διεθνών δεσμεύσεων (ιδιαιτέρως του Διεθνούς Δικαίου), να τηρείται ο όρος της αμοιβαιότητας. Προκειμένου δε για την ενωσιακή τάξη πρέπει αναμφιβόλως να τηρείται σε επίπεδο κρατών-μελών και ο όρος της αλληλεγγύης, άλλως το ευρωπαϊκό σύστημα θα περιέλθει σε ιστορική περιδίνηση.

  • ούτε μανιφέστο- ούτε κοινωνικό συμβόλαιο

Σε επίπεδο πολιτικής επιστήμης, αλλά και νομικής επιστήμης (άλλωστε οι επαναστάσεις ιδρύουν δίκαιο), κυριαρχούν κυρίως δύο όροι: ο όρος «κοινωνικό συμβόλαιο» και ο όρος «μανιφέστο».

Το «κοινωνικό συμβόλαιο» αφορά στην περίοδο του Διαφωτισμού (μοντέρνα εποχή), με κύριο εκπρόσωπό του τον Ζαν-Ζακ Ρουσσώ (Jean-Jacques Rousseau) και εξέφρασε τάσεις για τη διασφάλιση της «κοινωνικής συναίνεσης» που αφορούσε στην τότε κοινωνία (1762).

Το «μανιφέστο» αφορά στη διακήρυξη επαναστατικής ρήξης για τη δημιουργία μιας άλλης τάξης πραγμάτων. Στην ιστορία κυριαρχεί το «Κομμουνιστικό  Μανιφέστο», όπου η «Ένωση Κομμουνιστών» στο Συνέδριο που έγινε στο Λονδίνο το Νοέμβριο του 1847, ανέθεσε στους Μάρξ (Marx) και Ένγκελς (Εngels) να συντάξουν τη σχετική διακήρυξη. 

Στις σύγχρονες πολιτικές και κοινωνικές συνθήκες με πολύ μεγάλη δυσκολία θα διαπιστωθεί πρόθεση των ευρωπαϊκών κοινωνιών (στις οποίες συμπεριλαμβάνεται και η ελληνική κοινωνία), να  προσχωρήσουν σ’ ένα νέο «κομμουνιστικό μανιφέστο» ή σ’ ένα περίγραμμα «κοινωνικού συμβολαίου» απλής διευθέτησης. Οι σύγχρονες κοινωνίες απαιτούν τον ανανεωμένο και τεκμηριωμένο πολιτικό λόγο που θα προσδιορίζει επακριβώς ενέργειες και παρενέργειες σ’ ένα παγκοσμιοποιημένο περιβάλλον. Όποιος φορέας με βάση τις αξίες του δεν προβαίνει σε αναπαραγωγή ιδεολογίας και σε επανεκτίμηση των συνεπειών που προτείνει, είναι καταδικασμένος να περιορισθεί σε πολιτικό περιθώριο.

  • ο «σκληρός πυρήνας» του Εκλογικού Σώματος

Ας επικεντρωθούμε όμως ειδικώς στα καθ’ ημάς. Σύμφωνα με τη συνταγματική τάξη (και αυτό αιφνιδιάζει τους μη ειδικούς) το Ανώτατο Όργανο της Πολιτείας είναι συλλογικό Όργανο και αφορά στο Εκλογικό Σώμα. Τούτο σημαίνει ότι ο κάθε πολίτης είναι φορέας του αυτού ποσοστού κυριαρχίας. Συνεπώς η πολιτική συμπεριφορά του κάθε πολίτη συνεπάγεται επιπτώσεις στο «όλον σύστημα». Με τούτο ως δεδομένο παρατηρούνται τα εξής:

Με το δημοψήφισμα του Ιουλίου 2015, το 61,3% των πολιτών προσήλθαν εκδήλωσε την απόλυτη αντίθεσή του στην πολιτική της λιτότητας. Επειδή όμως επακολούθησε η νέα δανειακή σύμβαση, προκλήθηκε στο Εκλογικό Σώμα τάση συντηρητικοποίησης και  επιφυλακτικότητας. Έτσι στις εκλογές του Σεπτεμβρίου 2015 (που επακολούθησαν του δημοψηφίσματος), υπήρξε αποχή σε μεγάλη έκταση η οποία έφθασε στο 44,1%, ενώ το 2,45% όσων ψήφισαν αρνήθηκαν με την πολιτική πράξη του άκυρου ή λευκού ψηφοδελτίου, να «νομιμοποιήσουν» κυβέρνηση και αντιπολίτευση. Η αποχή διευρύνθηκε κατά 7,5% σε σχέση με τις προηγούμενες εκλογές του Ιανουαρίου 2015, καθόσον 650.000 ψηφοφόροι αρνήθηκαν να νομιμοποιήσουν το «όλον σύστημα». Ως εκ τούτου το τμήμα αυτό των 650.000 ψηφοφόρων του Εκλογικού Σώματος αφορά το «σκληρό πυρήνα» που θα καθορίσει εξελίξεις, καθόσον γίνεται ιδιαιτέρως «δύσπιστο», ενώ το σύνολο του 61,3% του Εκλογικού Σώματος του Ιουλίου 2015, ήτοι 3.558.450 πολίτες(!) είναι σημείο αναφοράς για καθορισμό και επανακαθορισμό πολιτικών επιλογών.

  • σε «ποιόν» ανήκει το πολιτικό μέλλον;

Με τούτα τα δεδομένα τίθεται το ερώτημα: Σε «ποιόν» ανήκει το πολιτικό μέλλον; Προς αποφυγή δε παρεξηγήσεων, προφανώς αναφέρομαι σε συλλογικότητες, δηλαδή σε πολιτικά υποκείμενα-φορείς, και όχι σε φυσικά πρόσωπα. Με κριτική προσέγγιση στη συμπεριφορά του Εκλογικού Σώματος μεταξύ δημοψηφίσματος και εκλογών Σεπτεμβρίου 2015, εξάγονται τα εξής συμπεράσματα:

Πρόδηλο είναι ότι υφίσταται ένα ρευστό και αβέβαιο για τις όποιες εξελίξεις «πολιτικό κλίμα». Το Εκλογικό Σώμα είναι κατά το μάλλον και μάλλον προσανατολισμένο στην άρνηση της λιτότητας –από την οποία άλλωστε και πλήττεται. Άρα ως ακροατήριο έχει «τάση» κατ’ αρχήν παραδοχής στον «αντιμνημονιακό λόγο». Με δυσκολία όμως μπορεί να δεχθεί έξοδο από την Ευρωπαϊκή Ένωση, ενώ ένα μεγάλο ποσοστό που ανήκει και στο 61,3% του δημοψηφίσματος, αμφισβητεί ή αρνείται(!) την επαναφορά της οικονομίας σε εθνικό νόμισμα. Σε αυτό προστίθεται και το ποσοστό του 38,67% υπέρ του «ναι» του δημοψηφίσματος, το οποίο (παρεμπιπτόντως) σε μεγάλη έκταση πλήττεται και αυτό από τα μνημονιακά μέτρα. Σε κάθε περίπτωση δε, δεν προκύπτει ότι  στην κοινωνία συνολικώς έχουν διευκρινισθεί τα δεδομένα της Οικονομικής Διακυβέρνησης στο πλαίσιο της ενωσιακής τάξης πραγμάτων. Πρέπει συνεπώς στο σύνολο της κοινωνίας να διευκρινισθεί ότι η απεξάρτηση από τα Μνημόνια δεν συνεπάγεται και έλλειψη επιτήρησης στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Διακυβέρνησης.

Ενώπιον αυτής της συμπεριφοράς και τάσης του Εκλογικού Σώματος, απαιτείται ανανέωση του πολιτικού λόγου και προσδιορισμός σαφών πολιτικών.  Συνεπώς «όποιος» φορέας επικουρούμενος με το κατάλληλο προσωπικό πολιτικού ήθους, αλλά και τεκμηρίωσης, αποκωδικοποιήσει και αποκρυπτογραφήσει στο λαό, την πλήρη αλήθεια, «αυτός» θα επικρατήσει πολιτικά. Αρκεί οι «θέσεις του» να μεταβολισθούν θετικά κυρίως από το δύσπιστο Εκλογικό Σώμα!